Nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która weszła w życie 25 września br. to kolejne podejście do kompleksowej reformy obecnej ustawy uchwalonej już w 2003 r. Niestety stała się ona źródłem wielu patologii i chaosu w planowaniu przestrzennym, a tegoroczne zmiany wiele w tej sprawie nie poprawiają, ponieważ nadal będzie można też uchwalać plany miejscowe zezwalające na urbanistykę łanową.
Standardy urbanistyczne
Największą zmianą jest ograniczenie możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy (WZ), które będą ograniczone jedynie do wyznaczonego w planie ogólnym obszaru, gdzie zabudowa już istnieje. Ponadto, będą one musiały respektować standardy urbanistyczne np. zapewnić dostęp do szkoły i terenu zieleni i odpowiedniej odległości od nowej inwestycji. Ustawa jest jednak nieprecyzyjna i zawiera luki, umożliwiające różne nadużycia, np. nie znosi starych WZ-ek, które będą wiązać ręce samorządom próbującym wprowadzić zmiany w miejscowym planie narażając je na roszczenia odszkodowawcze.
Poza tym ww. standardy urbanistyczne zapewniające dostępność do usług publicznych mogą być przez samorządy uchwalone w do pewnego stopnia sposób elastyczny, co rodzi zagrożenie, że nie będą one stosowane. Problem dotyczy np. zróżnicowania dystansów dostępności, dla terenów wiejskich i miejskich, co uderza w tereny obwarzanków okalających duże miasta. Na ich terenie znajdują się miejscowości zamieszkiwane często przez kilkanaście tysięcy mieszkańców i funkcjonujące de facto jako miasta, ale pozostające formalnie wsiami. One nadal będą mogły stosować obniżone standardy dostępności, a odległość od przedszkoli czy przychodni może nadal wynosić ponad 1 km.
Wielkim niebezpieczeństwem dla zachowania terenów zielonych jest również okres przejściowy, w którym mogą być wydawane decyzje o warunkach zabudowy oraz nierealny termin uchwalenia planów ogólnych. Opracowanie ich w pośpiechu może spowodować realizację postulatów najsilniejszych grup interesów, a niekoniecznie odpowiadać na potrzeby całych społeczności lokalnych.
Zapraszam również do lektury artykułu „Rewolucji w planowaniu przestrzennym nie będzie. Zamiast tego – znacząca korekta” Leszka Wiśniewskiego https://www.architekturaibiznes.pl/nowelizacja-ustawy-o-planowaniu-i-zagospodarowaniu-przestrzennym,27890.html
Dokumenty
Nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym można znaleźć pod linkiem https://orka.sejm.gov.pl/proc9.nsf/ustawy/3097_u.htm
